AYURVEDA

Uitleg en informatie.

Eenvoudige uitleg

Ayurveda: kennis over het leven


Ayurveda is een 5000 jaar oude holistische manier van denken over de mens, zijn bestaan en zijn gezondheid. Letterlijk vertaald wil Ayurveda zeggen “Kennis van het Leven”. Deze is gebaseerd op de theorie van de drie bio–energieën  Vata, Pitta en Kapha.

Ayurveda is uniek voor ieder persoon

Wij zijn allemaal unieke individuen met onze eigen unieke behoeften. Ayurveda onderzoekt de oorzaak van de onbalans. Als je weet hoe je moet “luisteren” naar de tekenen en symptomen, stimuleert dit om actie en verantwoordelijkheid te nemen voor je gezondheid. Ayurveda; het is een recept voor een leven in harmonie met de wetten van de natuur. Als je kijkt naar de schoonheid van de natuur zie je vijf elementen. Deze vormen de basis van alle materiële bestaan. Ayurveda erkent deze vijf elementen: aarde, water, vuur, lucht en ruimte.

Hoe verhouden de 5 Ayurvedische elementen zich ten opzichte van mij?

Ayurveda gaat er vanuit dat je lichaam is opgebouwd uit deze vijf elementen. Je bent gewoon een spiegeling van het milieu en het universum. Alles wat je zegt, doet of voelt kan veranderingen /schommelingen teweeg brengen in je lichaam. De Ayurvedische elementen schommelen ook tijdens de seizoenen, het tijdstip en de temperatuur van de dag.

Bijvoorbeeld; als je een paar uur in de hete zon gaat zitten of een sauna ingaat, dan zal het Ayurvedische element vuur in je verhogen. Ook na het nuttigen van een pittige curry of het ineens heel boos worden/ontploffen zal het Ayurvedische element vuur verhogen. We zeggen dan ook wel eens, ik zag je helemaal rood worden.


Het Ayurvedische element lucht verhoogt wanneer je constant haast hebt, veel op reis bent en je je verplaatst met hoge snelheden, in bijvoorbeeld een auto of vliegtuig. Als je constant gejaagd in het leven staat en steeds meer wilt, kun je niet meer de rust vinden om te aarden omdat het Ayurvedische element lucht te overheersend is.

Een soort gelijk gevoel is wanneer het Ayurvedische element ruimte verhoogd is. Dan lijkt het wel of je op de top van een berg staat, hoog in de wolken.

Het tegenovergestelde geldt voor het Ayurvedische element aarde. Dit element is geaard en stabiel maar wanneer je over een langere periode weinig inspanning, zware maaltijden gebruikt verhoogt het Ayurvedische element aarde.

Het Ayurvedische element water heeft een sterke band met emoties. Wanneer het dan ook dagen regent heeft dit effect op je lichaam en voelt het alsof het water in je botten gaat zitten. Volle maan kan ook invloed hebben want zowel de maan als het menselijk lichaam bestaan voor 70% uit water.
 

Vergeet niet dat Ayurveda gaat over het streven naar evenwicht, niet naar perfectie.

Herken je lichaamsbouw "Dosha"

Alles in de natuur, met inbegrip van je lichaam is dus gemaakt van de vijf Ayurvedische elementen; ruimte, lucht, vuur, water en aarde.

Deze vijf Ayurvedische elementen vormen door middel van combinatie de drie lichaamstypes, ook wel dosha’s genoemd. Deze vormen je fysieke samenstelling en zo je unieke neiging om te reageren en te communiceren met de wereld om je heen. In het Sanskriet worden de dosha’s ook wel Vata, Pitta en Kapha genoemd.

Terwijl elke dosha een individuele rol in je lichaam speelt, is een algehele goede gezondheid alleen bereikt wanneer alle drie de dosha’s in balans zijn. Het herkennen van je huidige dosha: Vata, Pitta of Kapha is een voorwaarde voor het begrijpen van een Ayurvedische diagnose en Ayurvedische behandeling.

Om je dominante dosha te kunnen bepalen, lees de hieronder vermelde kenmerken. Houd in gedachte dat slechts sommige van ons één dosha hebben, maar de meeste mensen juist een combinatie zijn van twee of alle drie de dosha's.
 

Vata

  • Klein en dun; lichtste van de drie lichaamstypes
  • Droge, ruwe huid
  • Gemiddeld droog haar
  • Enigszins kromme, grote of vooruitstekende tanden
  • Rusteloos, onsamenhangende gedachten maar fantasierijk
  • Hekel aan koud weer

Vata in balans, bevordert creativiteit en flexibiliteit. Vata uit balans, produceert angst en bezorgdheid. Lichamelijke aandoeningen verbonden met het Ayurvedische element lucht, zoals emfyseem, longontsteking en artritis, overheersen. De algemene richtlijnen voor het in evenwicht van Vata zijn: kleed je warm aan en blijf kalm, vermijdt rauw en koud voedsel en hou je vast aan een regelmaat in je dagelijkse leven.

Ayurvedische elementen: lucht en ruimte

Optimale maaltijden: ontbijt om 07:00 uur, lunch 's middags, een snack rond 16:00 uur en een volledig diner om 18:00 uur
 

Pitta

  • Gemiddelde bouw, sterk, goed gebouwd
  • Fair of roodachtige huid; zonnebrand gemakkelijk
  • Fijn, steil of dunner wordend haar
  • Kan gelige tanden hebben
  • Scherpe geest met goede concentratie bevoegdheden
  • Hekel aan warm weer
  • Voordelen van dagelijkse meditatie na 18:00 uur

Pitta in balans bevordert intelligentie en effectiviteit. Pitta uit balans, produceert woede en jaloezie. Lichamelijke aandoeningen verbonden met het Ayurvedische element vuur, zoals koorts, ontstekingsziekten en geelzucht, overheersen. De algemene richtlijnen voor het in evenwicht van Pitta zijn: het vermijden van overmatige hitte, beperken van zout inname. Tijdens warme dagen je dag ritme aanpassen.

Ayurvedische elementen: vuur en water.

Optimale maaltijden: ontbijt om 7:00 uur, lunch 's middags, een snack om 15:00 uur en diner om 18:00 uur.
 

Kapha

  • Groot gebouwd, stevig, fysiek sterk
  • Vette, vochtige en bleke huid
  • Dik haar
  • Witte tanden
  • Reflectief en opzettelijk denkpatroon; kalmerend
  • Hekel aan vochtig, koud weer
  • Voordelen van vroeg naar bed en vroeg opstaan

Kapha in balans, bevordert kalmte en vergeving. Uit balans, Kapha produceert hebzucht en afgunst. Lichamelijke aandoeningen verbonden met het Ayurvedische element water, zoals de griep, sinus congestie en overtollig slijm overheersen. De algemene richtlijnen voor het balanceren van Kapha zijn: actief blijven, het nemen van voldoende lichaamsbeweging, het vermijden van zware, vette voedingsmiddelen, zuivel en ijskoude drankjes en afwisseling in uw dagelijkse routine.

Ayurvedische elementen: water en aarde.

Optimale maaltijden: ontbijt om 08:00 - 09:00 uur, lunch om 13:00 uur, een snack om 16:00 uur en diner om 18:00 uur.
 

Holistische benadering

Anders dan de verschillende medische systemen zoals Allopathie of Homeopathie, is Ayurveda geen medisch systeem, maar de wetenschap van het leven en van hoge ouderdom.
 

Letterlijk betekent Ayurveda-Ayus leeftijd, leven, hoge ouderdom, en Veda betekent kennis.

 
Het begrip Ayurveda is gebaseerd op de gecombineerde studie van lichaam, zintuigen, geest en ziel. Het evenwicht hiertussen houdt verband met gezondheid en ziekte. Homeostase van het innerlijk wordt beschouwd als het afwezig zijn van ziekten.
 
De kennis van Ayurveda is eeuwig, beginnend met de schepping. De oorsprong van ziekte en onvermogen dateren ongeveer uit dezelfde tijd als de oorsprong van het leven zelf. De strijd tussen de ziekteverwekkende elementen en de elementen die ziekten genezen/voorkomen moet al aan de gang zijn vanaf het begin van leven. Het exacte begin van Ayurveda is niet precies vast te stellen maar men gelooft dat de originele teksten 10 miljoen strofen hadden in duizend hoofdstukken. Ayurveda is zeer systematisch en het overtreft op veel manieren de moderne geneeskunde omdat Ayurveda is georiënteerd op de gezondheid en de moderne geneeskunde zich hoofdzakelijk richt op ziekte. De moderne geneeskunde legt nu pas de nadruk op de rol van de geest voor ziekte en gezondheid, terwijl de basisbenadering in Ayurveda lichaam, geest en ziel altijd al heeft omvat. Ayurveda wordt hoger geacht dan de andere Veda's omdat het handelt over leven, gezondheid en hoge ouderdom en het alleen met een gezond lichaam mogelijk is alle taken in het leven te volbrengen.
 

Ayurveda is de wetenschap van de totale gezondheids-zorg gebaseerd op de sterke pijlers van de positieve gezondheid verenigd in de rol van:

 
1. Gedrag en levensstijl
2. Gedachten
3. Intermenselijk omgang   
4. Dieet en eetgewoonten
 
Door de nadruk te leggen op het bevorderen van de positieve gezondheid door het evenwicht tussen lichaam en geest, is de benadering in  Ayurveda uitgebreid en heilzaam. In de Ayurveda wordt de nadruk gelegd op zowel de preventieve  als de genezende aspecten. Zijn sterkte is het bevorderen van de gezondheid door het voorkomen van ziekten.
 
Er zijn twee soorten therapieën:
1 Therapie die de sterkte van de gezondheid bevordert (het voorkomen van ziekten).
2 Therapie die de stoornis verlicht.
 
Een van de belangrijkste onderwerpen van gesprek in de Ayurveda zijn hoge ouderdom en het bevorderen van de gezondheidszorg. De voordelen van het bevorderen van de gezondheidszorg zijn: een hoge ouderdom, een goed geheugen, intelligentie, vrij zijn van stoornissen,  jeugdig oud worden, een excellente glans, gelaatskleur en stem, optimale sterkte van zintuigen en lichaamsbouw, goed gebekt zijn, en aanzien en begaafdheid hebben.
 

De Geest, het Zelf en het Lichaam vormen samen een statief waarop de levende wereld staat. Dat levende persoonlijke lichaam is het punt van overweging in Ayurveda.

 
De Ayurveda geeft ons  de beschrijving van drie soorten dieet, namelijk:

Satva, Rajas en Tamas.

 
Het Satva-dieet wordt beschouwd als het beste dieet en bevat vers fruit, groenten, honing, yoghurt, enz. Het Rajas-dieet is voor diegenen die zwaar lichamelijk werk doen en bevat veel proteïnen met inbegrip van verschillende soorten vlees, bonen, enz., terwijl het Tamas-dieet sterk gekruid en onzuiver voedsel bevat. Het wordt schadelijk voor de gezondheid geacht. Regelmatige, gematigde, lichamelijke oefeningen en Yoga worden in de Ayurveda ook genoemd als essentiële onderdelen van de preventieve benadering van de positieve gezondheid.
 
De belangrijkste benadering in de Ayurveda is het voorkomen van ziekte door dieet, lichamelijke oefening en Yoga dat verschillende manieren van geestelijke ontspanning bevat. Gezondheidssupplementen van kruiden en planten, en door dieren geleverde producten (o.a.zuivelproducten) worden in de Ayurveda gebruikt voor het voorkomen en behandelen van verschillende ziekten.
 
In de Ayurveda zijn zeer duidelijke beschrijvingen van de verschillende oorzaken van ziekten. Veel ziekten kunnen worden voorkomen door de oorzaken van ziekten te vermijden. In de Ayurveda is bijvoorbeeld vermeld dat hartziekten worden veroorzaakt door het eten van vet en te veel eten en ook door te veel toe te geven aan slaap, te veel zitten en bezorgdheid. Zelfs het gezondste voedsel, waarvan de juiste hoeveelheid wordt gegeten, verteert niet goed door ongerustheid, verdriet, angst, boosheid, een oncomfortabel bed en 's nachts niet slapen. Daarom moet men voor de gezondheid en bescherming tegen de bijkomende effecten voor hart en kransslagaderen zorgen; bovendien  zowel de lichamelijke oorzaken als de oorzaken van geestelijk leed vermijden.
 

Het unieke van Ayurveda is dat het niet alleen kijkt naar de mens als een begrensd geheel van biochemische processen. 

 
Het bekijkt de geest niet alleen als een functie van de hersenen. Ayurveda ziet de menselijke ziel als zuiver bewustzijn, verbonden met, maar niet beperkt tot het lichaam-geest complex dat het instrument is van manifestatie. Daarom is de Ayurveda een holistische wetenschap van het leven en de hoge ouderdom.
 
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst. 

 

Wetenschappelijke benadering

Ayurveda is gebaseerd op de wetenschap van de natuur en volgens ayurveda is ieder individu een replica van het universum. Zowel het universum als het individu bestaat uit vijf basiselementen. Akash (ether), Vayu (lucht), Agni (vuur), Jala (water) en Prithvi (aarde). Ons lichaam is opgebouwd uit een combinatie van deze elementen, net als het voedsel dat wij eten en alles waarmee wij in kontact komen. Dit geldt ook voor onze gedachten en de invloed daar van op ons lichaam "Wij zijn wat wij denken". Deze vijf elementen zijn nodig voor het ontstaan van alle levende en niet levende materie in het universum. Het element ether wordt gekenmerkt door geluid. Daarom kan het principe geluid gelijkgesteld worden aan Ether. Het element lucht bestaat hoofdzakelijk uit stikstof en zuurstof. Het element vuur is zonne-energie. Het element water is H²O. Het element aarde wordt speciaal gekenmerkt door geur. Geur is niet mogelijk zonder koolstof. Volgens de moderne chemie bestaat dit universum uit vier basiselementen nl. koolstof, waterstof, stikstof en zuurstof. Geen levend organisme of substantie in dit heelal kan gevormd worden tenzij er een verbinding plaatsvindt van zonne-energie en ultra sound met deze vier elementen. Daarom rechtvaardigt moderne chemie ook de theorie van de vijf proto-elementen van Ayurveda.

 

De theorie van de drie bio-energieën

De vijf proto-elementen vormen samen verder de drie bio-energieën Vata, Pitta en Kapha in het menselijk lichaam. Zij worden het trio genoemd. Van de vijf elementen wordt Vata samengesteld uit  ether en lucht, Pitta vindt zijn oorsprong in vuur, en Kapha is samengesteld uit water en aarde. Volgens de Ayurvedische leer van macro- en microkosmos, hangen de fysiologische functies van het menselijk lichaam af van Vata, Pitta en Kapha, net als de existentie en de harmonie van het universum afhangen van de normale activiteiten van de zon, maan en wind. Bloedsomloop, zenuwimpulsen, ademhaling, uitscheiding en andere cellulaire activiteiten worden geregeld door Vata. Beweging is de voornaamste functie van Vata. De normale activiteiten van Vata zijn enthousiasme, ademhaling, beweging, de normale activiteiten van de weefsels en het afvoeren van wind. De factoren die de chemische-enzymatische activiteiten onderhouden worden door Pitta geregeld. Het zien, de vertering en de transformatie van de Dhatus (de lichaamsondersteunende stratas) resulteren in de vorming van glans, tevredenheid, houvast, sterke kracht en hitte. Kapha verschijnt in de vorm van waterig lichaamsvocht en behoudt de gezondheid op de volgende manieren: zorgt voor smering, adhesie, harmonie, appositievermogen, zwaarte, seksuele kracht, kracht, immuniteit, vergevingsgezindheid, uithoudingsvermogen en tevredenheid. Het vermogen om alles te binden heeft betrekking op het bindweefsel systeem en alle bestanddelen van het mesenchym, basisfundering, veerkracht, collageen, bot, kraakbeen en vet weefsel. Bindweefsel vormt uiteindelijk het grootste bestanddeel van het lichaam. Met recht kan gezegd worden dat bindweefsels niet alleen de lichaamsopbouw verzorgen waaruit de vitale weefsels van  organen worden gevormd, maar ook het weefsel waaruit zij zijn opgebouwd. Het is daarom belangrijk voor de controle van de processen van lichaam en geest en om het evenwicht te bereiken en in stand te houden om zo de balans tussen Vata, Pitta en Kapha te handhaven. Als deze bio-energieën uit balans zijn is ziekte het gevolg.

 

   ETHER       LUCHT                               VUUR                         WATER     AARDE

Etherisch    gasachtig                         uitstralend                       vloeiend       vast


                VATA                                          PITTA                               KAPHA
(Bio-energie:stuwkracht)           (Bio-energie: assimilatie)         (bio-energie:cohesie)

 

VATA   PITTA KAPHA => GEZONDHEID

VATA  ±     PITTA  ±     KAPHA  ±   => ZIEKTE

 

Algemene fysiologische activiteiten van de drie bio-energieën

 

Vata

Pitta

Kapha

Overbrengen van de zenuwprikkels Spijsvertering Darmslijm om de bewegingen van het voedsel te smeren
Bloedcirculatie door hart en lichaam Stofwisseling Slijm in de luchtwegen om de ademhaling te vergemakkelijkenen stofdeeltjes op te vangen
Ademhaling Produceren van lichaamswarmte Vocht om de gewrichten te smeren
Vervoer van de afscheiding van alle klieren Onderscheidingsvermogen Fysieke materie
Beweging van voedsel door de darmen Zien Isolatie
Uitscheiding van urine en faeces Kleur van huid en ogen Geduld
Proces van geboorte Veroorzaakt honger en dorst Slaap
Uiting van emotie Omzetting van sensatie in zenuwimpulsen Lange termijn geheugen
Vitaliteit Gedachten Flexibiliteit van de weefsels
Creativiteit Waardering Mededogen
Enthousiasme Redenering Stabiliteit
  Intelligentie  
  Zelfvertrouwen  

 

Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst. 

Driemanschap Vata Pitta Kapha

Met ons steeds groeiende bewustzijn realiseren we ons meer en meer dat we één zijn met de wereld om ons heen. Als we beseffen dat we een integraal deel van de natuur zijn - niet gescheiden van de natuur - wordt het steeds duidelijker dat we moeten leren leven in overeenstemming met de natuurwetten.
 

De moderne maatschappij heeft enorm veel vooruitgang gebracht. Toch zien we tegelijkertijd, omdat we langzaam maar zeker verder van de natuur wegglijden, een toename van ziekten en disharmonie. We willen de kwaliteit van het leven verbeteren, omdat we niet perfect in balans zijn. Daardoor weten we dat er meer in ons leven is dat een groter gevoel van well-being geeft. Volgens de ayurvedische wetenschap is iedereen geboren met een bepaalde basisnatuur die de fysieke-, psychologische- en karaktereigenschappen evenals voorkeur en smaak beïnvloeden. Ayurveda is een wetenschap van zelfkennis. Als je weet of je oorspronkelijk meer vata, pitta of kapha bent volgens Ayurveda, wat je basisconstitutie is, krijg je inzicht in je ware natuur. Het helpt je te begrijpen waarom je in situaties en omstandigheden reageert zoals je doet. Dit inzicht helpt je om te gaan met situaties, omstandigheden, andere mensen en stress, maar het helpt je ook je prettig te voelen in de wetenschap dat je in balans bent.

De vier Ayurvedische doelen in het leven:

- De vervulling van onze maatschappelijke plichten 
- Het accumuleren van bezittingen terwijl we onze plicht doen
- Legitieme wensen bevredigen met behulp van onze bezittingen
- Het besef dat er meer in het leven is dan plichten, bezittingen en wensen.
 

Ayurveda beschrijft ziekte als een natuurlijk eindproduct van de harmonie met onze constitutie. Onze constitutie is inherent aan de energiebalans in lichaam en geest. Het geeft weer dat je op het meest fundamentele niveau bent. Deze unieke energiebalans bepaalt alles van onze botstructuur tot en met onze aanleg voor bepaalde ziekten. In feite bepaalt onze constitutie wat ons van nature boeit en wat ons afstoot. Het bepaalt wat in harmonie met onze natuur is en wat de oorzaak is van disbalans en ziekte omdat we allemaal een verschillende energiebalans hebben. Ayurveda laat zien dat de weg naar optimale gezondheid voor elk mens verschillend is afhankelijk van zijn constitutie.

De wetenschap van het begrijpen van onze natuur of onze constitutie is de wetenschap van het driemanschap. Het driemanschap definieert de drie fundamentele energieën of principes die de functies van ons lichaam besturen op het fysieke en emotionele vlak. De drie bio-energieën heten Vata (stuwkracht), Pitta (assimilatie) en Kapha (cohesie). Het vata-pitta-kapha concept is uniek in Ayurveda en het kan eventueel een ommekeer bewerkstelligen in de gezondheidssystemen van het westen.
 
Ieder mens heeft een unieke balans van alle drie de energieën. De individuële constitutie ligt bij de geboorte al vast en blijft het hele leven onveranderd. Sommige mensen hebben één bio-energie terwijl anderen een mengeling van twee of meer bio-energieën hebben. Dan gaan we nu kijken hoe speciaal het effect  van elke bioenergieen is op onze constitutie .
 

Het element Vata volgens Ayurveda

(bio-energie van stuwkracht)

Vata is het principe van beweging. Dat wat beweegt heet vata. Omdat het bestaat uit de lucht- en etherelementen heeft het natuurlijk kwaliteiten die gelijk zijn aan deze elementen. Het lijkt veel op de wind: het is licht, koel, droog en beweeglijk. Mensen die een vata-natuur hebben ervaren deze kwaliteiten in hun lichaam. Hun lichamen zijn licht, hun botten dun en hun huid en haar droog. Zij bewegen dikwijls en pakken snel dingen op. Als ze niet in balans zijn worden ze magerder, raken geconstipeerd en hebben een zwakker immuun- en zenuwstelsel. Deze kwaliteiten zie je ook in hun persoonlijkheid. Zij zijn gewoonlijk spraakzaam, enthousiast, creatief, flexibel en energiek. Als ze echter uit balans zijn raken zij ook gemakkelijk verward, kunnen zich moeilijk concentreren of besluiten nemen en hebben slaapproblemen. Dit wordt erger als ze gestrest zijn. Hun emoties zijn koel,  b.v. zorgen en angst. De dikke darm, het bekken, botten, huid, oren en de dijbenen zijn de zetels van vata. Als het lichaam te veel vata heeft zal het op die plaatsen ophopen. Om vata weer in balans te brengen zijn er regels binnen Ayurveda die de nadruk leggen op de tegenovergestelde kwaliteiten: warmte, zwaarte (voeding), vochtigheid en stabiliteit.

 

Het element Pitta binnen Ayurveda

(bio-energie van de assimilatie)

Pitta wordt volgens Ayurveda vertaald door vuur hoewel de term niet letterlijk ‘vuur’ betekent. De vlam van een kaars of het vuur in de haard kun je zien; de lichamelijke hitte-energie, de Pitta-bio-energie, die zich als metabolisme manifesteert is echter niet op deze manier zichtbaar. Omdat pitta binnen Ayurveda bestaat uit het vuurelement hebben mensen met een overwegende pitta-natuur veel van de vuur-kwaliteiten. Pitta is geneigd tot hitte, scherp en doordringend. Het is ook ietwat vluchtig en olieachtig. Deze kwaliteiten zie je ook bij mensen met een pitta-natuur. Zij voelen warm aan, hebben een ietwat olieachtige huid, doordringende ogen en scherpe gelaatstrekken. Zij hebben meestal een middelmatig gewicht en goede spieren. Als ze uit balans zijn hebben ze gemakkelijk diarree, infecties, huiduitslag en zwakke lever, milt en bloed. Deze kwaliteiten zie je ook terug in hun persoonlijkheid. Pitta mensen zijn volgens Ayurveda zeer geconcentreerd, competitief, bekwaam, moedig, energiek, hebben goede contactuele eigenschappen en gaan recht op hun doel af. Zij kunnen echter ook overdreven intens en scherp zijn. Hun emoties zijn heet b.v. boosheid, wrok en jaloezie. De dunne darm, maag, zweetklieren, bloed, vet, ogen en huid zijn de zetels van pitta. Om pitta weer in balans te brengen zijn er regels die de nadruk leggen op de tegenovergestelde kwaliteiten: koelheid, zwaarte (voeding) en droogte.

En tenslotte het element Kapha

(bio-energie van de cohesie).
De vertaling van kapha is biologisch water. In de kapha bio-energie hebben de water en aarde elementen de overhand. Evenals deze elementen is kapha koel, vochtig, stabiel en zwaar. Kapha verbindt de elementen in het lichaam door te zorgen voor de fysieke structuur. Het handhaaft het weerstandsvermogen. In het lichaam manifesteren deze kwaliteiten zich als dichte zware botten, glanzend soepele huid, lage stofwisseling en een groot stevig geraamte. Bovendien voelt een kapha-natuur koel aan. Als ze uit balans zijn worden ze dikker en hebben aanleg voor zwakkere longen en sinussen door slijmophoping. Het element water en aarde zijn ook terug te vinden in de persoonlijkheid. De zware stabiele kapha-natuur zie je terug in een stabiele persoonlijkheid die niet snel fluctueert. Ze houden niet van veranderingen, zijn over het algemeen conservatief en hebben het liefst dat de dingen blijven zoals ze zijn. Zij zoeken ook graag hun gemak. Dat houdt verband met de zachte waterige natuur van kapha. De psychologische eigenschappen van kapha zijn gehechtheid, hebzucht en langdurende afgunst; het komt ook tot uiting in kalmte, vergevingsgezindheid en liefde. Is kapha uit balans dan zijn de hevige emoties van depressie en lethargie het resultaat. Kapha zetelt in de borst, keel, hoofd, sinussen neus, mond, maag, gewrichten, cytoplasma, plasma en de vloeibare afscheidingen van het lichaam zoals slijm. Om kapha weer in balans te brengen worden in principe de tegenovergestelde kwaliteiten van lichtheid, droogte en warmte aanbevolen.
 
Wij zijn dus allemaal een combinatie van deze drie bio-energieën. Op het meest fundamentele niveau is volgens Ayurveda pitta onze stofwisseling, kapha onze structuur en vata de beweeglijkheid die actie en leven in de schepping brengt. Zonder deze drie energieën zouden we eenvoudig niet kunnen bestaan. Om een constitutie te kunnen bepalen is het nodig de fysieke, emotionele en spirituele status van een persoon te bepalen. Het identificeert de energiebalans van een persoon evenals de plaats van disbalans. Dus optimale gezondheid wordt door ayurveda bereikt als we in complete harmonie leven met onze omgeving. Om in harmonie te leven moeten we onze natuur begrijpen. Alleen dan kunnen we intelligente keuzen maken die ons op ons levenspad steunen. 
 

Fysiologische karaktereigenschappen : vata, pitta en kapha

 

 

Vata

Pitta

Kapha

doet activiteiten zeer snel onthoudt niet goed maar herinnert het zich later beschouwen zichzelf gewoonlijk als zeer efficiënt doen van nature de dingen langzaam en relaxed
magere lichaamsbouw - wordt niet  makkelijk zwaarder zijn zeer ordelijk en perfectionitisch worden makkelijker zwaarder dan de meeste mensen en verliezen teveel gewicht minder snel
leert nieuwe dingen altijd heel snel sterk geheugen en een ietwat overtuigende manier van doen heeft een rustige en kalme aanleg, is niet makkelijk van zijn stuk te brengen
heeft moeite met het nemen van beslissingen voelt zich onbehaaglijk of snel vermoeid als het heel warm is kan makkelijk een maaltijd overslaan zonder belangrijk ongemak
ontwikkelt gas of wordt makkelijk  geconstipeerd transpireert heeft aanleg voor excessief slijm, chronische congestie, astma of problemen met de sinussen
wordt dikwijls angstig of bezorgd hoewel ze het niet altijd tonen worden zij makkelijk prikkelbaar en boos om zich de volgende dag prettig te voelen moeten ze minstens acht uur slapen
kan koud weer niet zo goed verdragen zoals de meeste mensen als ze later eten dan normaal voelen ze zich niet op hun gemak heel kalme natuur en zijn niet gauw boos
neiging om snel te praten, is spraakzaam ze worden snel kaal of grijs leren niet zo snel als sommige anderen maar onthouden zeer goed en hebben een lange termijn geheugen
stemmingen veranderen makkelijk, is enigszins emotioneel van natuur dun, fijn, recht haar; blond, roodachtig of zandkleurig hebben moeite met koel en vochtig weer
heeft moeite met inslapen of een 
gezonde nachtrust
hardnekkig tegen andermans mening in het haar is dik, donker en gekruld
de huid is erg droog, vooral in de winter zeer regelmatige stoelgang, eerder normaal dan geconstipeerd zijn groot en solide gebouwd
zeer actieve gedachten, soms rusteloos, maar
altijd zeer fantasierijk
wordt snel ongeduldig kalme vriendelijke natuur, hartelijk en vergevingsgezind
bewegingen zijn snel en bedrijvig, energie komt met vlagen neiging tot perfectionist in details hebben een langzame spijsvertering waardoor ze een zwaar gevoel na de maaltijd hebben
zijn snel enthousiast wordt gewoonlijk snel boos, maar vergeet het ook snel hebben een goed weerstandsvermogen, fysiek uithoudingsvermogen en een gelijkmatige energie
als ze alleen zijn worden eet- en slaapgewoonten makkelijk onregelmatig houdt veel van koud voedsel, ijs en ijskoude dranken loopt gewoonlijk met een langzame gelijkmatige pas
leren snel maar vergeten ook snel voelt zich lekkerder in een te warme dan in een te koude  kamer verslapen zich makkelijk, zijn groggy bij het ontwaken en komen over het algemeen langzaam op gang
verhoogde vata geeft veel kleine rimpeltjes, vroegtijdige huidveroudering, te weinig talgproductie verdraagt geen te heet en te gekruid voedsel  
  houden van een uitdaging en zijn 
zeer vastberaden
 
  zijn zeer critisch voor anderen maar ook voor zichzelf  
Concluderend:
Als u geboren bent met een vata constitutie dan bent u enthousiast, vlug, beweeglijk, fantasierijk, helder van geest, u hebt aanleg tot irritaties, nervositeit, rusteloosheid, stress en onregelmatige slaap en voedingspatroon.
Concluderend:
Als u geboren bent met een pitta constitutie dan bent u energiek, dynamisch, efficiënt,  u houdt van mooie dingen, heeft veel vuur in u, hebt aanleg voor hoge bloeddruk, overmatige activiteit en boosheid.
Concluderend:
Als u geboren bent met een kapha constitutie dan bent u krachtig, sterk, rustig, gelijkmatig tolerant, u heeft aanleg voor overgewicht, vocht vasthoudend, bij stress en spanning trekt u zich terug.
 
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst. 

 

Stofwisseling

Alles wat in het lichaam binnen komt - hitte, licht, geluid, gedachten, ervaringen en voedsel - moet eerst verteerd worden door middel van het verteringsvuur - Agni - anders eindigt het in een ongeschikte vorm en veroorzaakt ziekte. Bijvoorbeeld; de spijsvertering breekt normaal alle proteïnen af in kleine fragmenten die veilig kunnen worden geabsorbeerd. In het geval dat ons verteringsvuur niet optimaal is en ons voedsel niet in  verhouding staat tot onze lichaamsbehoeften dan is het verteringsproces niet in staat de proteïnen goed af te breken . Het gevolg is dat ze onverteerd worden geabsorbeerd en de aanwezigheid van deze vreemde proteïnen in het lichaam kan ziekte veroorzaken, van milde diarree tot ernstige verstoringen van de stofwisseling. Als alles goed wordt verteerd blijven de bio-energieën in balans. Als de vertering onvoldoende is (zwakke of gebrekkige Agni) veroorzaakt dit disbalans in de bio-energieën en ziekte zal het gevolg zijn. Dit is de andere kant van de vicieuze cirkel want disbalans van de bio-energie veroorzaakt zwakke en gebrekkige Agni. Het effect van de individuele bio-energie op de aard van het verteringsvuur is zowel van toepassing op de muziek waar naar we luisteren als op het voedsel dat we eten.
 

De haarvaten in de stofwisseling

 
Oude Ayurvedische wijzen kwamen tot het volgend concept voor de uitwisseling in de stofwisseling via uiterst nauwkeurige observaties en onderzoek. Als basis van de cellulaire fysiologie wordt uitgelegd dat die circulatie door de haarvaten naar bepaalde weefsels zo belangrijk is, dat men zegt dat het lichaam een combinatie van haarvaten is. De transformatie van de Dhatus vindt alleen plaats als de activiteiten van de enzymen in de weefsels normaal zijn en ook de toevoer van de voedingsstoffen en zuurstof  door de haarvaten naar de Dhatus  goed is. Voor de normale uitwisseling in de stofwisseling moeten de haarvaten goed zijn en er moet voldoende weefselvloeistof van normale fysiologische samenstelling beschikbaar zijn om iedere cel te omgeven. Als er, tengevolge van een defect in de haarvaten of een onregelmatigheid in de enzymen, een groot tekort is aan weefselvloeistof ontstaat een vernietigende verstoring van de stofwisseling of een vroege dood.
 

Verjonging

 
Door de eeuwen heen is de grootste wens van de mensheid geweest jong te blijven, goed gezond te blijven en lang te leven. Er is een tak in de Ayurveda, nl. verjonging, over het begrip lang leven en het vertragen of stoppen van het verouderingsproces. Het principe achter de Ayurvedische wetenschap over verjonging is als volgt.: als er in de weefsels een normale enzymactie is en de volledige verteerde voedingsstoffen naar de weefselcellen worden gebracht door gezonde haarvaten is er ook een goede cellulaire groei. Deze functie wordt geregeld door vyana vata. Dit is het soort vata dat verantwoordelijk is voor de regeling van de kleine en grote capillaire bewegingen. Vata verhoogt als men ouder wordt en omdat vata droog en ruw is vermindert de gedeeltelijke slagaderlijke druk van zuurstof met de jaren en de gedeeltelijke slagaderlijke druk van koolstofdioxide neemt enigszins toe. De verhoogde vata met zijn droge en ruwe eigenschappen verhoogt de capillaire zwakte door haar broosheid. Het gevolg is dat het transport van metabolieten langzamer wordt en het capillaire basiselement van de haarvaten dikker wordt. Volgens Ayurveda is het voor verjonging noodzakelijk een dusdanige basis te vormen die ervoor zorgt dat door werking van de normale fysiologische capillairen en vata, goed verteerde voedingstoffen de weefselcellen bereiken waar de normale enzymactiviteiten hen voeden en de metabolieten wegnemen, zodat voeding van de lichaamsstrotas plaatsvindt en het verouderingsproces wordt uitgesteld. De moderne onderzoekers staan achter deze zienswijze en zijn van mening  dat de veroudering van de haarvaten ook de langzame of snelle veroudering van het hele organisme veroorzaakt en dat het de biologische ouderdom van de mens bepaalt. Weefselcellen hebben een zeer grote levenskracht en vernieuwingscapaciteit zolang wij de adequate aanvoer van voedingsstoffen en de verwijdering van metabolieten in stand houden.
 
Dus verjongingstherapieën zijn in de Ayurveda die therapieën die een gezonde weefselstofwisseling in het lichaam bevorderen en de kracht en immuniteit verhogen. Het principe van de verjongingstherapieën is verdeeld in twee soorten: De eerste beschermt  de gezondheid, bevordert de weefsels en verhoogt het weerstandsvermogen van het lichaam van gezonde mensen.De tweede geneest zieke mensen. Als meer mensen met een moderne wetenschappelijke opleiding Ayurveda zouden leren kennen zou de wereld het belang van Ayurveda gaan begrijpen. De rijke wetenschappelijke begrippen en het effectief toepassen van ayurveda in de praktijk, moet de mensen bereiken om het lijden van de gehele mensheid te verlichten.
 
                                   Onjuist voedsel en verkeerde levensstijl => Onvoldoende vertering

                                                 ↓

                                                           gebrekkig verteringsvuur
                                                                                    

                                                 ↓             

                                              Bio-energie uit balans
 
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst. 

 

Significantie van de dhatus

Handhaving van het leven van een organisme is de  voortdurende transformatie van de identiteit van voedsel en andere ervaringen binnenin de identiteit van dat organisme. De eigenlijke transformatie van de identiteit is de functie van de  spijsvertering en wordt tot stand gebracht door het  spijsverteringsvuur - Agni. Volgens de klassieke definitie van Charaka, de vader van de ayurvedische geneeskunde, is individuele gezondheid het eindresultaat van de balans tussen lichaam, geest en ziel. Verder beschrijft hij dat een lichaam als gezond aangeduid wordt wanneer de drie bio-energieën in balans zijn, de zeven dhatus (lichaam opbouwende element) normaal, het agni-verteringsvuur goed functioneert, de circulatie in de lichaamskanalen optimaal is en de malas (de uitscheidingsproducten van de stofwisseling) goed door het lichaam worden verwijderd.
 
De dhatus zijn de fundamentele weefsels van het lichaam en zij worden geproduceerd uit ons voedsel. Het voedingsplasma, of de vitale substantie uit de spijsvertering, voedt progressief en wordt door de respectievelijke agnis in elk van de dhatus omgevormd. De dhatus zijn een specifieke serie lichaamsweefsels die een functie hebben in de ontwikkeling en de voeding van het hele lichaam evenals in het handhaven van de natuurlijke immuniteit. Letterlijk betekent het woord dhatu "constructie element" of "support" of iets dat betrokken is bij het maken van de infrastructuur van het lichaam.
 
Het voedsel voor ons zou beschouwd moeten worden als de echte godenspijs en dan pas gegeten, alsof het een offer is aan het levensvuur (in onszelf). Dat is een goed gebruik om veel ziekten te voorkomen. (Brhadyagnavalkya Smriti)
 
Zoals alles in de natuur zijn ook de dhatus gevormd uit de vijf proto-elementen die hen hun individuele eigenschappen verlenen. Aarde is het overheersende element in de dhatus. Het verleent stabiliteit en voorkomt verplaatsing van de ene plaats naar de andere. Degenen die agni of vuur bevatten hebben warmte-energie dat helpt bij de transformatiereacties in het lichaam en de weefsels die meer water bevatten zijn stabiel en koel.
 
Dhatus verrichten functies onder de fijn afgestemde controle van de bio-energieën van het lichaam. Zij kunnen hun eigen werking niet inleiden. Het voedsel dat wij eten wordt geassimileerd om de dhatus te vormen en te vervangen en door hen de bio-energieën die, op hun beurt, de functie van de dhatus beïnvloeden. Door het stofwisselingsproces wordt de voedingsvloeistof, de eerste dhatu, successievelijk in een bepaalde volgorde omgevormd in de zeven andere dhatus. De werking van de stofwisselingsvuren of enzymen zijn voor dit stofwisselingsproces verantwoordelijk. Voedsel wordt eerst door de enzymen van het verteringsvuur verteerd en dan door de vijf element vuren (bhutagni). Op deze wijze worden de vijf proto-elementen van het voedsel getransformeerd in het corresponderende inwendige onderdeel van de dhatus.
 
Elke dhatu zorgt voor de volgende delen  tijdens het transformatieproces:
1 Een fijn voedingsessence voor de voeding van de volgende dhatu.
2 Een bijproduct zoals haar en nagels - een afvalproduct van de dhatu.
3 Een voedingsessence voor zijn eigen voeding binnen het lichaam.
 
In het transformatieproces zorgt elke dhatu voor een gezonde entourage die de volgende dhatu voedt door middel van het proces van irrigatie , selectiviteit en transformatie. Het werkt gelijktijdig in de vorming van zeven dhatus. De dhatus worden gevoed en getransformeerd om de normale physiologische functies van de verschillende weefsels, organen en orgaansystemen op peil te houden. Als één dhatu gebrekkig is tast het de volgende dhatu aan omdat elke dhatu voeding ontvangt van de voorgaande dhatu. Hier volgende de zeven belangrijke dhatus die vorm en infrastructuur aan  ons lichaam geven:
 

1 Rasa dhatu (Plasma):

Rasa dhatu is voedingsvloeistof en plasma. Het wordt omgezet uit de voedingssappen en zorgt voor voeding van alle weefsels, organen en orgaansystemen. Het plasma en de lymfevloeistof circuleren door het hele lichaam. Plezier, tevredenheid en voldoening zijn het kenmerk van een optimale Rasa dhatu. Supplementaire stoffen (updhatus) van rasa dhatu zijn moedermelk en menstruatievloeistof. Zij worden door het lichaam uitgescheiden als zij hun werk hebben gedaan.
 

2 Rakta dhatu (Bloed):

Rakta dhatu zijn de rode bloedlichaampjes. Het voorziet alle lichaamsweefsels en de vitale organen van zuurstof en houdt het leven in stand. Geduld, weerstandsvermogen, kracht en vitaliteit zijn de kenmerken van een  Rakta dhatu. Supplementaire stoffen (updhatus) van rakta dhatu zijn de pezen, bloedvaten en motorische zenuwen.
 

3 Mamsa dhatu (Spieren):

Mamsa dhatu is het vlees en spierweefsel. Het bedekt de delicate vitale organen, zorgt voor de bewegingen van de gewrichten en handhaaft de fysieke kracht van het lichaam. Kracht, conditie, stevigte en bekwaamheid zijn de kenmerken van een optimale Mamsa dhatu. Supplementaire stoffen (updhatus) van mamsa dhatu zijn de gewrichtbanden en de huid.
 

4 Meda dhatu (Vetweefsel):

Meda dhatu is het vetweefsel. Het houdt de smering en vettigheid van alle lichaamsweefsels in stand. Comfort, veiligheid en bescherming zijn de kenmerken van een optimale Meda dhatu. Supplementaire stof (updhatu) van meda dhatu zijn de tastzintuigen en zweet.
 

5 Asthi dhatu (Botten):

Asthi dhatu is de beenderstructuur van het lichaam. Het zorgt voor en handhaaft de vorm van de basisstructuur  van het lichaam.
Zelfvertrouwen, snelheid en nauwkeurigheid zijn de kenmerken  van een optimale Asthi dhatu.
Supplementaire stoffen (updhatus) van asthi dhatu zijn de tanden.
 

6 Majja dhatu (Beenmerg en zenuwweefsel):

Majja dhatu is het been­merg- ­weefsel. Het vult het beenachtige weefsel en brengt de motorische en zintuiglijke impulsen over. Balans en coördinatie zijn de kenmerken van een optimale Majja dhatu. Majja dhatu heeft geen supplementaire stoffen (updhatus).
 

7 Shukra dhatu (voor mannen) Artava dhatu (voor vrouwen):

Dit zijn de voortplantingsweefsels en -vloeistoffen. Zij zijn voor de scheppende kracht, de voortplanting. Dynamiek en passie zijn de kenmerken van optimale shukra dhatu (updhatus). Shukra dhatu heeft geen supplementaire stoffen (updhatus).
 
Onze immuniteit is het eindresultaat van de goede ontwikkeling en functionering van elk van de dhatus. Het is het wezen van alle dhatus. Goede werking van de dhatus geeft ons glans, geestdriftige uitstraling, enthousiasme, speelsheid en veerkracht. 
 
 
Element Bio-energie Structurele weefsels

Functie

Effect

Updhatu

Water Kapha (bio-energie cohesie) Rasa dhatu (Plasma) Zorgt voor voedingsstoffen Vitaliteit, vreugde Moedermelk, menstruatiebloed
Vuur Pitta (bio-energie assimilatie) Rakta dhatu (bloed) Zorgt voor zuurstof-voorziening Vitaliteit, liefde Pezen, bloedvaten
Aarde Kapha (bio-energie cohesie) Mamsa dhatu (spieren) Beweging Bescherming, kracht Gewrichtsbanden, huid
Aarde en water Kapha (bio-energie cohesie) Meda dhatu (vetweefsel) Smering Zachtheid bescherming Zweet
Lucht en ether Vata (bio-energie beweging) Asthi dhatu  (botten) Intertitieel weefsel Ondersteuning Tanden
Water Kapha (bio-energie cohesie) Majja dhatu (beenmerg en zenuwweefsel) Opvulling beenholten, afscheiding Voldoening Geen
Water Kapha (bio-energie cohesie)

Shukra dhatu (voorplantings-weefsel)

Verantwoordelijk voor nieuw leven Energie, afweersmechanisme Geen
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst.

 

Agni

De levensduur, het voorkomen, de vitaliteit, goede gezondheid, enthousiasme, dikte, gloed, vitale essentie, glans, hitte en levensadem worden ontleend aan het levensvuur in het lichaam (agni). Als dit vuur wordt gedoofd gaat men dood, als je er gepast mee omgaat leeft men lang en in goede gezondheid. Als het ontregeld is, dan is dat het begin van een ziekte. Daarom zegt men dat het levensvuur het belangrijkst is in het leven. Het levensvuur in ons lichaam bepaalt onze levensduur. Het heet agni, een term die letterlijk vuur betekent. Agni is de basis van onze spijsvertering en stofwisseling. Als agni in balans blijft zal de levensduur verhogen. Agni is de wortel van onze biologische kracht en ons immuunsysteem. Agni speelt een belangrijke rol in onze emoties en onze emoties spelen een belangrijke rol in agni. Een goede agni veroorzaakt uitgebalanceerde emoties. Ergernis en angst zijn emoties die agni ontregelen. Door het effect op het levensvuur kan een depressieve houding het lichaam verzwakken. Het levensvuur versterken zal ook de geest sterker maken. Gedachten veroorzaken biochemische reacties die de lichaamsfunctie aantasten door hun effect op agni. Als men het levensvuur versterkt  kan men makkelijker een positieve geest in stand houden en positief denken versterkt het functioneren van het biologische vuur.
 

Agni is vertering: fysieke vertering en stofwisseling in het lichaam en mentale vertering en inzicht en begrip in de geest.

De basis regel in Ayurveda is alleen dat te eten of te ervaren wat je kunt verteren en anderen geen kwaad doet.

 
Onze lichamen zijn een afspiegeling van onze geest en ze zijn onderling verbonden door de biochemische manifestatie van agni. De basis van voeding is het handhaven van agni of het levensvuur. Agni verandert constant. Het wordt vooral aangetast door teveel eten, erg veel eten van zwaar en moeilijk te verteren voedsel, te weinig eten door een slecht dieet of vasten en emotionele factoren. Agni varieert hoofdszakelijk door de eetgewoonten, maar ook door de seizoenswisselingen, extreme klimaatsomstandigheden, leeftijd, gezondheid, kracht en weerstandsvermogen tasten het functioneren van agni aan.
 
De stofwisseling manifesteert zich als aminozuren - bouwstoffen voor enzymen, de pancreassappen, gal en andere stofwisselingsfactoren, cofactoren en activerende stoffen. Het levensvuur is  de essentie voor een grote hoeveelheid verteringsvuren in het maag- darmkanaal en de cellulaire stofwisseling. Het mentale assimilatievuur, zintuiglijke digestie en samenvoeging behoren ook tot deze groep agnis. De levensvuren zijn in harmonie met de bio-energieën Iedere verstoring van het dynamische evenwicht van de bio-energieën veroorzaakt een verzwakking van de functies van het levensvuur. Is het levensvuur voldoende dan heeft het lichaam zeer veel veerkracht, herstelt van stress en weerstaat ziekte en degeneratie. Als het levensvuur laag is ontbreekt de weerstand tegen ziekten; het lichaam verliest makkelijk zijn evenwicht en wordt ziek of kwakkelend.
 
Volgens Ayurveda wordt de transformatie van voedsel in de lichaamsweefsels en de vitale energie veroorzaakt door het proces van "koken". Voedingssubstanties worden afgebroken, geabsorbeerd en geassimileerd. De gehele substantie moet worden gesplitst in enkelvoudige homogene substanties vóór het in het lichaam kan worden opgenomen. Het levensvuur is de energie voor deze transformatie. Het eerste verteringsvuur voert de volgende fysiologische functies uit: allereerst, met behulp van de bewegingsbio-energie (vata), is het de som van de energieën van vertering en stofwisseling. Het is de actie van de biologische vertering in het maag- darmkanaal waar het voedzame deel van het voedsel wordt gescheiden van het afval, geassimileerd wordt in het lichaam en omgezet in energie. Het levensvuur controleert de algemene stofwisselingsfuncties in het lichaam, inclusief  de energiesynthese en de handhaving van de stofwisseling, de zuurstofverbinding, het herstel van de aangetaste weefsels, de handhaving van de lichaamsenergie en de gezondheid. Het produceert alle chemosynthetische processen in het lichaam. Het levensvuur werkt als een brug tussen de transformatieve krachten van de fijne lichaamsenergie en de hitte en functies van het fysieke lichaam. Als het lichaamsvuur verzwakt of ontregeld is ontstaan ziekten, zijn de functies normaal dan heeft een goede gezondheid, concentratie en kracht de overhand. Het is de wortel van gezondheid en ziekte. Veel van de genezende kracht van het voedsel en de kruidensupplementen komt uit de substanties die de functie van agni, dat zijn enzymen, rechtstreeks activeren. Als agni niet goed functioneert is het lichaam niet in staat volledig te verteren. De stofwisseling is dan onvolledig. Het eindresultaat van deze verzwakte vertering en stofwisseling is de productie van toxinen. Dat heet ama. Deze toxinen zijn de oorzaak van de circulatiestagnatie van voedingsstoffen en agni. Een langdurige stagnatie door circulerende toxinen kan een verzwakt immuunsysteem en chronische ziekten veroorzaken. De circulatie van onvoldoende verteerde substanties of metabolieten, afvalstoffen en verontreinigende stoffen, kunnen zelfs het zenuwstelsel aantasten door binnen te dringen in de activiteiten van de hersenen en het centrale zenuwstelsel. Daarom is volgens Ayurveda de basisbehandeling het verwijderen van toxinen en het functioneren van agni te verbeteren.
 
Het begrip agni van het biologische vuur omvat de vijf soorten pitta (bio-energie van assimilatie) evenals de dertien soorten agni. Pitta en agni zijn in wezen hetzelfde met dit kleine verschil dat pitta het reservoir is en agni de inhoud. Pitta bevat hete energie hetgeen de vertering helpt. De hete energie is digestie. Onder pitta kan men de energie van het vuur verstaan, terwijl agni het vuur zelf is. 
 

De dertien soorten agni worden ondergebracht in de volgende drie groepen:

 

* 1 Jatharagni - enzymen van het verteringsvuur.
** 7 Dhatvagni - enzymen van de dhatus of ondersteuning van de lichaamsweefsels.
*** 5 Bhootagni - enzymen verantwoordelijk voor de omzetting van de externe proto-elementen in het dieet in inwendige proto-elementen van het lichaam.

 

* Jatharagni

(enzymen van het verteringsvuur).
Jatharagni is het vuur dat in de maag en de dunne darm zetelt. Het is het biologische vuur dat verantwoordelijk is voor de basisvertering en stofwisseling en  regelt de basis van alle andere agnis in het lichaam. Het biologisch vuur is het aller belangrijkste van alle stofwisselingsonderdelen in het lichaam. Zij komen er uit voort. Hun op en neergaande niveau is direct evenredig aan het op en neer gaan van de vertering of het biologische vuur. Vijf proto-elementen van het voedsel worden afgebroken tot de kleinste en eenvoudigste factoren zodat het kan worden geabsorbeerd door de vlokken en het slijmvlies van de dunne darm. Jatharagni is voor dit deel van de vertering verantwoordelijk evenals voor het absorberen van de voedingsstoffen en de productie van afvalstoffen. Het helpt ook de lichaamshitte en de algehele energie te handhaven.
 

** Bhootagni 

(enzymen voor het onderhouden van de lichaamsweefsels).
Er zijn vijf bhootagnis in het lichaam. Ze corresponderen met de vijf basis proto-elementen van het lichaam. Evenals alle lichaamsweefsels combinaties zijn van de vijf basis elementen zo is ook het voedsel dat we eten, dat lichaam en geest beïnvloedt, een afspiegeling van de zes smaken. Elk van de vijf basis proto-elementen hebben een specifieke levensvuur component, die verantwoordelijk is voor de transformatie van dat basis element zoals samengesteld in het dieet, wat dient als voeding van een corresponderende eigenschap in de lichaamsweefsels.
 

*** Dhatvagnis

(enzymen die verantwoordelijk zijn voor het omzetten van de uitwendige proto-elementen in het voedsel in de inwendige proto-elementen van het lichaam).
Dhatvagnis zijn het soort biologische vuren die zich in alle lichaamsweefsels bevinden die het lichaam ondersteunen. Zij vertegenwoordigen het proces waarbij de voedingsstoffen, die veroorzaakt worden door het verteringsproces en de werking van bhootagnis, worden omgezet in bouwstoffen van gelijke aard als de weefselelementen. Er is dhatvagni voor elk van de acht dhatus. De dhatus vertegenwoordigen de structurele lichaamsbestanddelen. Het biologische vuur voor elk van deze ondersteuningen is in hun respectievelijke weefsels gelokaliseerd en stimuleert de stofwisselingsomzetting van de energie van voedingsmateriaal in de energie van de respectievelijke weefsels.  
 
Op deze manier wordt het voedsel, dat de energieën van verschillende combinaties van de vijf elementen bevat, eerst verteerd door Jatharagni op het niveau van het verteringssysteem. De voedselenergie wordt omgezet in voedingsvloeistoffen. Door verdere vertering wordt de voedende vloeistof  de eerste ondersteuning of rasa dhatu. Dit zijn de voedingsenergieën in plasma en de lymfevloeistof. Door het effect van het biologisch vuur wordt deze voedende vloeistof achtereenvolgens omgezet in een bepaalde volgorde in de zeven andere dhatus. 
 
Op deze manier wordt voedsel door het biologische vuur eerst verteerd op het niveau van het verteringssysteem (Jatharagni) en dan door de vijf proto-elementaire agnis of vuren (bhootagnis). De uitwendige elementen die als voedsel worden ingenomen worden vervoerd naar de corresponderende interne bestanddelen van de lichaamsstructuur. Elk van de dhatus wordt opeenvolgend gekookt door hun respectievelijke agnis of vuren. 
 
De basis van voeding is de agni van alle dhatus te handhaven. Als het omzettingsproces van de actie van de lichaamsvuren optimaal functioneert zal elke dhatu de volgende delen produceren:
 
1 Een fijn essence die het volgende lichaamsbestanddeel produceert.
2 Een bijproduct b.v. haren of nagels.
3 Een deel dat het eigen materiaal behoudt en zijn eigen gelijksoortige bestanddeel in het lichaam voedt.
 
Als deze levensvuren niet goed functioneren gebruikt Ayurveda kruiden en een dieet om het functioneren van de lichaamsvuren en de algemene circulatie en verdeling van de levensenergie te verbeteren. De functies van de agni energie zijn dus een lang leven, intelligentie, begrip, inzicht en bevattingsvermogen. De kleur van de huid wordt ook door agni gehandhaafd en het enzymsysteem en de stofwisseling zijn totaal afhankelijk van agni.
Zolang agni goed functioneert verlopen de afbraakprocessen van het voedsel, de absorptie en de assimilatie in het lichaam vlot.
 
De relatie tussen Jatharagni, Bhootagni, Dhatvagni en dhatus
 

 

   

 

Jatharagni

Zetel: maag en dunne darm

Functie uiteenvallen van voedsel

 

 

 

 

Paarthiv (aarde) agni Aapya (water) agni Taijas (vuur) agni

Vayavya (lucht) agni

Akash (Ether)
agni
Zetel : hele lichaam Zetel: hele lichaam Zetel: hele lichaam Zetel:
hele
lichaam
Zetel:
hele
lichaam
 
Functie: Verteren van voedsel Functie: vertering van koud en waterig voedsel Functie: vertering van heet en scherp voedsel Functie: vertering van ruw en droog voedsel Functie: vertering van licht en subtiel voedsel  
Rasagni Raktaagni Mamasagni Medoagni Asthiagni Majjagni Shukragni  
Werkt op subtiel plasma Werkt op subtiel bloed Werkt op subtiele spieren Werkt op subtiel vetweefsel Werkt op subtiele botten Werkt op subtiel beenmerg Werkt op subtiel voortplantingsweefsels  

 

Rakta dhatu

(bloed)

Rakta dhatu

(bloed)

Mamsa
dhatu

(spierweefsel)
 

Meda
dhatu

(vetweefsel)

Ashti
dhatu

(botweefsel)

Majja
dhatu

(beenmerg en zenuwen)

Shukra
dhatu

(voortplantingsweefsel)
 

 

Kenmerken en symptomen van goed werkend lichaamsvuur.

 
 De tekenen en symptomen van een goede vertering zijn:
 
1 Normale eetlust en met graagte eten.
2 Aan het begin van de vertering is er een zoete smaak met oprispingen, een zurige smaak in het midden en een zoute smaak aan het eind.
3 Men heeft een schoon en zuiver gevoel.
4 Men heeft een stevig gevoel en zin in zijn werk.
5 Met een goede vertering voelt het lichaam licht en heeft men een natuurlijke opgeruimdheid en een helder hoofd.
6 Men heeft totaal geen brandend gevoel in de maag of de borst.
7 Er is een normale en regelmatige verwijdering naarmate het soort en de aard van het voedsel.
 
Efficiënte vertering van goed voedsel gaat zonder enig ongemak. Men moet zich relaxed en tevreden voelen en zich niet steeds bewust zijn van het verteringsproces in de dunne en dikke darm en een verfrist en prettig gevoel hebben als de vertering compleet is.
 
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst. 

 

Malas

Het belang van uitscheiding

 
Zoals reeds eerder beschreven op onze website zijn de basisgrondslagen van ons lichaam de drie bio-energieën en de lichaamsondersteunende weefsels of dhatus. De derde belangrijke basis is de Malas, dat opruiming of zuivering betekent. Malas zijn een grote variëteit substanties, die geproduceerd worden door het lichaam, de bio-energieën en de weefsels tijdens de verschillende fysiologische processen. Deze uitscheidingsproducten verlagen niet alleen andere factoren van het lichaam maar zij zijn zelf ook ontvankelijk voor degradatie. Malas omvatten feces, zweet, urine, etc. Van alle uitscheidingsproducten  worden sommige door het lichaam gebruikt voor functionele en structurele processen en anderen worden afgedankt en uit het lichaam verwijderd.
 
Uitscheidingsproducten zijn het logische gevolg van de dynamiek van het leven die in de verschillende stofwisselingsprocessen worden geproduceerd. De productie en verwijdering zijn van vitaal belang voor de gezondheid.
 
Volgens de oude ayurvedische wetenschap worden de uitscheidingsproducten in de verschillende fasen van de spijsvertering en de stofwisseling gevormd en worden ze constant uit het lichaam verwijderd. Fysiologisch variëren ze van gas, vloeistof, halfvast- tot  vaste vorm. De grove afvalproducten zijn urine, feces en zweet. De fijnere afvalproducten zijn uitzwetingen  die verwijderd worden door de epitheelbekleding van de ogen, neus, mond, oren en genitaliën. De gezondheid blijft gehandhaafd als deze afvalproducten goed worden verwijderd. Als zij zich ophopen veroorzaakt dat verschillende ziekten.
 
De uitscheidingsproducten worden als de volgende types geclassificeerd:
 
Classificatie van uitscheidingsproducten:
1 feces
2 feces vet
3 urine
4 zweet
5 verschillende soorten gas
6 gal
7 uitscheidingen uit verschillende lichaamsopeningen.
- afscheiding van het oog
- oorsmeer
- huidvet
- afscheiding uit de neus
- afscheiding door de mond
8 afscheiding van de genitaliën
9 afscheiding door de haarfollikels
10 hoofdhaar
11 gezichtshaar
12 lichaamshaar
13 nagels
 

De fysiologie van de vorming van feces:

Feces is het onverteerde restant nadat de voeding uit het voedsel is geabsorbeerd. Volgens de ayurvedische fysiologie wordt het voedsel omgezet in brokken nadat het de maag en de dunne darm is gepasseerd en de dikke darm heeft bereikt en het door hitte opgedroogd is. Tijdens dit proces wordt een sterk gas ontwikkeld. Volgens de moderne fysiologie worden de verteringsproducten, samen met nog andere onderdelen zoals vitaminen en mineraalzouten, tijdens de passage door de ingewanden geabsorbeerd. Als de inhoud de dikke darm bereikt is het absorptieproces, met uitzondering van water, gewoonlijk voltooid. In de dikke darm worden water en zout geabsorbeerd. Het resterende materiaal wordt omgezet in feces en verlaat het lichaam. De vastheid van de feces hangt in hoge mate af van de hoeveelheid geabsorbeerd water, de beweging van de darmen en de aard van het verteerde voedsel. Ongeveer 1500 ml. Gedeeltelijk verteerd voedsel (roomachtig chymus, geel van kleur) passeert dagelijks naar de dikke darm door de ileocecal valve. De meeste absorptie in de dikke darm vindt plaats in het  proximale deel van de colon, vandaar de naam absorberende colon, terwijl de distale colon als opslagruimte dient. Daarom heet dit opslag colon.
Het slijmvlies van de dikke darm kan zeer veel natrium absorberen en het elektrische potentieel dat door de absorptie van natrium ontstaat veroorzaakt eveneens chloride absorptie. De nauwe verbinding tussen de epitheelcellen van het slijmvlies van de dikke darm voorkomt het opnieuw vermengen van ionen door deze verbindingen waardoor het slijmvlies van de dikke darm de natriumionen veel completer kan absorberen. Het slijmvlies van de dikke darm scheidt actief dubbelkoolzuurzout-ionen af terwijl het tegelijkertijd actief een gelijke hoeveelheid chloride-ionen absorbeert in een uitwisselingsproces. Het dubbelkoolzuurzout helpt de zure eindproducten van de bacteriële werking van de colon te neutraliseren. De absorptie van natrium- en chloride-ionen veroorzaakt een osmosegradiënt in het slijmvlies van de dikke darm, die dan weer de absorptie van water veroorzaakt. Veel bacteriën, vooral colon bacillen  bevinden zich in het absorberende gedeelte van de colon. Andere substanties, gevormd door bacteriële werking, zijn vitamine K, vitamine B12, vitamine B1, vitamine B2 en verschillende gassen die bijdragen aan wind in de colon, vooral waterstof, koolzuurgas, methaan en ammonia.
 
De feces bestaat normaal uit drie vierde water en een vierde vast materiaal, bestaande uit ongeveer 30% dode bacteriën, 10% tot 20% vet, 10% tot 20% anorganische materie, 2% tot 3% proteïne en 30% onverteerde voedseldelen en gedroogde bestanddelen van verteringssappen zoals gal en afgestoten epitheelcellen.
De bruine kleur wordt veroorzaakt door stercobuline en urobiline die afgeleid zijn van bilirubine. De geur wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de producten van de bacteriële werking. Dat varieert per persoon, afhankelijk van de bacteriële flora in de colon en van het soort voedsel dat men gegeten heeft. De geurproducten bevatten indol, skatol, mercaptans en waterstofsulfide.
 

De fysiologie van de urinevorming:

De nieren zijn de belangrijkste organen voor de productie van urine. De nieren hebben twee hoofdfuncties: ten eerste scheiden zij het merendeel van de eindproducten van de stofwisseling uit en ten tweede controleren zij de concentratie van de meeste bestanddelen van de lichaamsvloeistoffen. De twee nieren bevatten ongeveer 2.400.000 nefronen en elke nefron is zelf in staat om urine te vormen. Een nefron is samengesteld uit een glomerulus waar vloeistof wordt gefilterd en een lange tubulus waarin de gefilterde vloeistof wordt omgezet in urine op zijn weg naar het nierbekken.
Het bloed komt in de glomerulus binnen door de aanvoerende kleine arterie en verlaat het weer door de afvoerende kleine arterie. De glomerulus is een netwerk van tegen de 50 capillaire vertakkingen en verbindingen bedekt met epiteelcellen gestoken in het kapsel van Bowman. De druk van het bloed in de glomerulus veroorzaakt een vloeistof die in het kapsel van Bowman wordt gefilterd. Van hieruit stroomt de vloeistof in de proximale tubulus die in de nierschors ligt samen met de glomerulus. Daarna gaat de vloeistof vanuit de proximale tubulus naar de lis van Henle die tot diep in de nier zit. Sommige lissen gaan zelfs tot onder in het niermerg. Elke lis is verdeeld in een dalende tak en een opgaande tak. Nadat de vloeistof de lis van Henle is gepasseerd gaat het in de distale tubulus, die evenals de proximale tubulus, in de nierschors ligt. In de nierschors komen wel acht distale tubuli samen die de verzameltubulus vormen. Het eind hiervan gaat weer naar beneden in het merg, waar het een verzamelkanaal wordt. Opeenvolgende samenvoegende kanaaltjes komen samen en vormen grotere samenvoegende kanalen die helemaal door het merg lopen, evenwijdig aan de lis van Henle. De grotere samenvoegende kanalen komen uit in het nierbekken door de puntjes van de nierpapillen. Dit zijn conische topjes van het merg die uitsteken in de nierkelk die zelf weer terugwijkt van het nierbekken. In elke nier zijn ongeveer 250 zeer grote verzamelkanalen die de urine doorgeven uit ongeveer 4000 nefronen.
Als de glomerule infiltratie door de tubili stroomt worden 99% van het water en afwisselende hoeveelheden oplossingen  normaal opnieuw geabsorbeerd in het vaatstelsel en van sommige substanties worden kleine hoeveelheden afgescheiden in de tubili. Het resterende water in de tubili en opgeloste substanties worden de urine.
Gewoonlijk bevat urine natrium, kalium, kalk, magnesium, chloride, dubbelkoolzuurzout, waterstoffosfaat, urea, glucose, urinezuur en creatinine.
 

Andere uitscheidingsproducten

Tijdens het stofwisselingsproces worden ook andere afvalstoffen geproduceerd als gevolg van het lokale en systematische stofwisselingsproces. Dat zijn zweet, wind, gal, slijmuitscheidingen, afscheidingen uit het oor, door het oog, uit de neus, door de mond, afscheiding door de haarfollikels, uit de genitaliën, hoofdhaar, baardhaar, lichaamshaar en nagels. De verschillende afscheidingen worden gevormd uit de elementen van de bovengenoemde afvalproducten.
 
De uitscheidingsproducten zijn even belangrijk voor het functioneren van het lichaam als voor de bio-energieën  en de opbouwende elementen van het lichaam. Zij zijn het logische resultaat van de dynamiek van het leven die in de verschillende processen van de stofwisseling worden geproduceerd.
Urine en feces worden in de dikke darm gevormd tijdens het verteringsproces waar assimilatie, absorptie en onderscheid wordt gemaakt tussen essentiële en niet essentiële substanties. Feces gaat naar het rectum voor verwijdering. Urine gaat naar de nieren om gefilterd te worden en wordt dan in de blaas opgeslagen voor verwijdering. Zweet wordt door de huidporiën verwijderd. Hoewel ze als afvalproducten worden beschouwd zijn feces en urine strikt genomen geen afval. Zij zijn in zekere mate verantwoordelijk voor het fysiologisch functioneren van hun respectievelijke organen. Feces levert bijvoorbeeld voeding door ingewandweefsels; veel voedingsstoffen blijven na vertering in de feces achter. Later worden ze geabsorbeerd, de feces wordt verwijderd. Feces geeft ook kracht aan de dikke darm en handhaaft de spanning. Als iemand geen feces zou hebben zouden de ingewanden inzakken.
 
Het urinesysteem verwijdert het water, zout en stikstofhoudend afval uit het lichaam. De vorming van urine helpt de normale concentratie water en electrolyten in de lichaamsvloeistoffen te handhaven. De aanmaak van urine hangt af van de opgenomen hoeveelheid water, voedsel, de omgevingstemperatuur, de mentale toestand en de fysieke conditie. Als het lichaam water vasthoudt is er weinig urine en dit water zal zich in de weefsels ophopen. Deze conditie zal dan weer het bloed aantasten en de bloeddruk verhogen. Dus, een goede urineproductie is belangrijk voor het in stand houden van de bloeddruk en de hoeveelheid bloed. Zweet is een bijproduct van vetweefsel. Zweten is noodzakelijk om de lichaamstemperatuur te regelen.  Zweet houdt de huid zacht, houdt de flora van de huidporiën in stand evenals de veerkracht en de spanning.
Daarom is de productie van afvalstoffen een aanwijzing van de levensactiviteiten. Het levende lichaam kan nooit zonder.
 
Een zekere hoeveelheid achtergebleven afvalproducten is altijd in het lichaam aanwezig terwijl het meeste door het lichaam wordt gebruikt of opgeslagen voor verwijdering. De productie en verwijdering er van zijn van vitaal belang voor de gezondheid.
 
 
 
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst.

 

Fysiologische classificatie

van de drie bio-energieën

 
Volgens de ayurvedische wetenschap is een duidelijk begrip van de drie bio-energieën een eerste vereiste om zichzelf en anderen te kunnen genezen. Het begrip beweging - assimilatie - cohesie bestaat alleen in Ayurveda en het heeft het potentieel om een ommekeer teweeg te brengen in het moderne gezondheidssysteem.
 

Charaka, de vader van de Indiase geneeskunde, zegt dat, net als in het universum de maan, de zon en de wind de overeenkomstige functies hebben van productie, vermindering en beweging in het lichaam, de bio-energieën van cohesie, assimilatie en beweging op dezelfde wijze werken. De bio-energie van cohesie, die de maan symboliseert, is verantwoordelijk voor groei, kracht en weefselontwikkeling, de bio-energie van assimilatie, die zon en vuur vertegenwoordigt, verbrandt de lichaamsweefsels en vermindert hun kracht en de bio-energie van beweging, die de wind symboliseert, produceert alle bewegingen.

 
De bio-energie van beweging heeft de volgende kwaliteiten: subtiel, beweeglijk, droog, licht, hard, schoon, ruw, koud en snel. Substanties met deze kwaliteiten zijn verantwoordelijk voor het vermeerderen van de bio-energie van beweging en de tegengestelde substanties verminderen de bio-energie van beweging. De bewegingen van ademen en slikken zetten de cyclus in werking die leidt tot absorptie van voedsel. Deze beweging hangt ook af van eerder geabsorbeerd voedsel. Dit bevestigt een relatie tussen de bio-energie en voedselabsorptie. Daarom wordt de bio-energie van beweging beschreven als een product dat voedsel verdrijft. Deze energie wordt door het lichaam gebruikt voor essentiële bewegingen zoals ademen, hartslag, het passeren van voedsel, uitscheiding van afvalproducten, enz. Deze bewegingen kunnen niet worden gemeten of gewogen. De bio-energie van beweging kan alleen worden waargenomen door de totaliteit van de functies.
 
De bewegingen in het bovenste deel van het spijsverteringskanaal verdwijnen tijdens de voedselabsorptie. Speeksel en slijmafscheidingen (bio-energie van cohesie) en andere spijsverteringsafscheidingen, inclusief de verschillende enzymen en hormonen (bio-energie van assimilatie), komen voor in het proximale deel om terug te keren in het distale deel met geabsorbeerd voedsel.
 
De bio-energie van cohesie in de mond, het spijsverteringskanaal, de longen of de hersenen is het uitgeworpen product uit het plasma of de voedende lichaamsvloeistof. Daarom zijn sommige van de kenmerken van de bio-energie van cohesie gelijk aan de voedende lichaamsvloeistof. Op deze manier hebben de drie bio-energieën bepaalde functies in de fysiologie, zoals weefselstructuur en uitscheiding van afvalstoffen. Ayurveda vindt het evenwicht tussen de drie bio-energieën zeer belangrijk. Ondanks dat ze steeds veranderen door de impact van uitwendige en inwendige factoren wordt het evenwicht gewoonlijk gehandhaafd. Wordt dit evenwicht verstoord dan begint het ziekteproces. Volgens de Indiase geneeskunde worden alle ziekten veroorzaakt door disbalans tussen de fysiologische functies van de bio-energieën.
 
Daarom is het belangrijk de fysiologische classificatie van de bio-energieën te begrijpen. Overeenkomstig de verschillende functies en hun specifieke plaats in het lichaam is elk van de bio-energieën in vijf verschillende soorten geclassificeerd.
 
Fysiologische classificatie van de bio-energie van beweging
 
Volgens de verschillende functies en hun specifieke plaats in het lichaam wordt de bio-energie van beweging geclassificeerd in vijf verschillende soorten, n.l. Prana, Udana, Vyana, Samana en Apana. Al deze soorten bio-energieën van beweging zijn verantwoordelijk voor diverse voortdrijvende bewegingen. De plaats in het lichaam en de diverse fysiologische functies zijn:
 

1. Prana

Deze bio-energie van beweging is gelegen in het hart en de hersenen en de fysiologische activiteiten bevinden zich in de borst en de keel. Prana is verantwoordelijk voor het opnemen van lucht, water, voedsel en impressies van buitenaf door de vijf zintuigen. Als men met volle concentratie let op een geluid, gevoel, smaak of geur heeft dat enig effect op de ademhaling. Prana controleert dus de activiteiten van het intellect, het hart, de zintuigen en het verstand.
 

2. Udana

De bio-energie van beweging - Udana ligt in de borst en de fysiologische activiteiten bevinden zich in de neus, de navel en de keel. Substanties die in vaste of vloeibare vorm in de maag komen worden, na fijne omzetting, met de hulp van Udana verwijderd door uitademing. Udana activeert de stem, de spraak, alle inspanning, enthousiasme, teint en geheugen.
 

3. Vyana

De bio-energie van beweging - Vyana, is in het hart gelegen en daarom is het in het hele lichaam actief. Vyana is verantwoordelijk voor de voortstuwing van het centrum tot aan de periferie. De beweging van het hart om de voedende substanties naar de periferie te brengen is de functie van Vyana. Vyana heeft een grote kracht, snelheid en beweging. Het controleert alle bewegingen van het lichaam zoals afvoer, buiging, uitstrekking, draaiing, knipperen met de ogen, bloedsomloop, enz.
 

4. Samana

De bio-energie van beweging - Samana is gelegen in de maag, dichtbij het verteringsvuur en de fysiologische werking bevindt zich in het hele spijsverteringskanaal. Samana werkt als een stuwende kracht van de periferie naar het centrum. Samana past het voedsel aan en onderscheidt de nuttige delen en de uitscheidingsproducten van het voedsel. Hierna verwerkt het de nuttige delen en verwijdert de afvalproducten uit het lichaam.
 

5. Apana

De bio-energie van beweging Apana is gelegen in de omgeving van het bekken en de fysiologische werking bevindt zich in de omgeving van de dij, de blaas, de genitaliën, de heupen en de zij. Apana controleert de bewegingen van de samenstelling van urine, feces, wind, menstruatie, zaadlozing en de uitdrijving van de foetus. Het wordt allemaal een bepaalde tijd gecontroleerd vóór het verlaten van het lichaam. De totale tijdscontrole van al deze substanties is nuttig voor de opbouw en de handhaving van de verschillende fysiologische processen. Deze fysiologische controle van alle processen is weer nuttig voor alle andere soorten bio-energieën van beweging. Daarom is Apana tevens de controlerende kracht van alle andere soorten bio-energieën van beweging.
 
 

Fysiologische classificatie van de bio-energie van assimilatie

Overeenkomstig de verschillende functies en hun specifieke plaatsen in het lichaam wordt de bio-energie van assimilatie geclassificeerd in vijf verschillende soorten, n.l. Pachaka, Ranjaka, Alochaka, Sadhaka en Bhrajaka. Al deze vormen van de bio-energie van assimilatie zijn verantwoordelijk voor een soort fysiologische conversie in het lichaam. Hun specifieke plaats in het lichaam en de diverse fysiologische functies zijn als volgt :
 

1. Pachaka

De bio-energie van assimilatie - Pachaka is gelegen in de maag en fysiologisch verantwoordelijk voor de voornaamste conversie in het lichaam, n.l. de vertering van voedsel. Door de hete en doordringende kwaliteiten wordt het voedsel ontbonden en verteerd in het spijsverteringskanaal. Het scheidt ook de nuttige delen en de afvalproducten uit het voedsel.
 

2. Ranjaka

De bio-energie van assimilatie - Ranjaka is gelegen in de maag, de lever en de milt. Het helpt bij de secundaire vertering van voedsel voor de vorming van weefsels. De vorming van bloed en andere weefsels in de lever is de voornaamste functie van Ranjaka.
 

3. Alochaka

De bio-energie van assimilatie - Alochaka is gelegen in de ogen. Het is verantwoordelijk voor de assimilatie en omzetting van impulsen van buitenaf die plaats vinden als een object wordt waargenomen door de ogen.
 

4. Sadhaka

De bio-energie van assimilatie - Sadhaka is gelegen in het hart en de hersenen. Het ontwikkelt het proces van de specifieke volgorde van conversie na waarneming van elke zintuiglijke gedachte. De interesse en waardering voor kunst is ook de functie van Sadhaka.
 

5. Bhrajaka

De bio-energie van assimilatie - Bhrajaka is in de huid gelegen. Het handhaaft de temperatuur en de kleur van de huid en is nuttig voor de absorptie van massageolie en zalf door de huid.
 

Fysiologische classificatie van de bio-energie van cohesie

Door de verschillende functies en de specifieke plaats in het lichaam is de bio-energie van cohesie geclassificeerd in vijf verschillende soorten, n.l. Avalambaka, Kledaka, Bodhaka, Shleshaka en Tarpaka. Ze beschermen verschillende organen voor de effecten van de bio-energie van beweging en de hitte en penetrerende effecten van de bio-energie van assimilatie. Zij zijn verantwoordelijk voor de handhaving van cohesie en de verbinding van de weefsels.
 

1. Avalambaka

De bio-energie van cohesie - Avalambaka is gelegen in de borst en beschermt de longen, het hart en het opgaande deel van de ingewanden. Tengevolge van het herhaald samentrekken en ontspannen zijn het hart en de longen onderhevig aan wrijving en slijtage. Maar de fijne slijmerig en vettige uitscheidingen van het borstvlies en de vloeistof in het hartzakje beschermen ze en houden het geheel in stand.
 

2. Kledaka

De bio-energie van cohesie - Kledaka is gelegen in het bovenste deel van de maag. Het produceert het vocht in het voedsel, neutraliseert de zure afscheidingen en beschermt het maagslijmvlies tegen prikkelend en gekruid voedsel. Het helpt ook bij de juiste voedselvertering.
 

3. Bodhaka

De bio-energie van cohesie - Bodhaka is gelegen onder de tong en in de mond. Het beschermt de mond tegen scherpe, hete, koude of prikkelende dranken en voedsel. Het helpt ook het voedsel te proeven. Eventuele schadelijke substanties worden eerst verwijderd door de beschermende smaakfunctie van Bodhaka.
 

4. Shleshaka

De bio-energie van cohesie - Shleshaka bevindt zich in de gewrichten. Het smeert de gewrichten en helpt bij het genezen van de gewrichten door slijtage die veroorzaakt wordt door wrijving tengevolge van de bewegingen van de gewrichten.
 

5. Tarpaka

De bio-energie van cohesie - Tarpaka is gelegen in de hersenen. Het voedt de hersencellen en zorgt voor smering en bescherming van de hersenen en het ruggenmerg.
 
Op deze manier is de harmonie tussen de verschillende soorten bio-energieën verantwoordelijk voor het handhaven van de gezondheid. Hun disbalans resulteert in lokale en stelselmatige storingen. Om de balans tussen de verschillende bio-energieën te handhaven is het belangrijk een dieet en levensstijl te volgen in overeenstemming met het klimaat, milieu, natuur, seizoen, de toestand van het verteringsstelsel, de stofwisseling en de constitutie.
 

Fysiologie van verschillende onderverdelingen van bio-energieen

 

Soort bio-energie

Locatie

Fysiologische functie

Bio-energieën van beweging:
1. Prana Hart en hersenen Ademen en inslikken van voedsel
2. Udana Borst Spraak en stem
3. Samana Maag en dunne darm Onderscheiding en assimilatie van de eindproducten van voedsel
4. Vyana Hart Helpt bij het functionenen van de kanalen van de bloedsomloop
5. Apana Dikke darm en bekkenorganen Verwijderen van ontlasting, urine, zaad en menstrueel bloed. Voortgang van het werkproces
Bio-energieën van assimilatie:
1. Packaka Maag Primaire conversie en vertering van voedsel
2. Ranjaka Maag, lever en milt Secundaire vertering van voedsel en vorming van bloedweefsels
3. Alochaka Oog Conversie van externe visuele impulsen
4. Sadhaka Hart en hersenen Zien. Conversie van externe waarneming voor inwendige herkenning
5. Bhrajaka Huid Handhaaft temperatuur en kleur van de huid; reguleert de huidabsorptie
Bio-energieën van cohesie:
1. Avalambaka Borst Smering en voeding van de mediastinale organen
2. Kledaka Maag Vertering en neutralisering van zuur voedsel. Beschermt het maagslijmvlies
3. Bodhaka Mond en tong Smaakbescherming door smaakherkenning
4. Shleshaka Gewrichten Smering van Gewrichten
5. Tarpaka Hersenen Smering, voeding en bescherming van hersenen en ruggenmerg
Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst.

 

Ayurveda en geestelijke stress

Wat is stress?

Telkens als onze geest zich onbehaaglijk, rusteloos, opgejaagd, zenuwachtig, gespannen, zwaar of geforceerd voelt, zeggen we dat we gestresst zijn. Maar als onze geest licht, gerust, opgewekt, kalm en rustig is zeggen we relaxed te zijn, het tegenovergestelde van stress.

 

De effecten van stress op het lichaam

Volgens de Ayurveda, heeft de natuur levenskracht - vitale energie - Ojas gegeven die altijd de strijd aangaat om ziekten te voorkomen en onze gezondheid te handhaven. Deze levenskracht werkt niet meer zodra de lichaamsstress de normale grenzen overschrijdt. Deze excessieve stress wijzigt de lichaamsfysiologie. Iedere mentale activiteit wordt in verband gebracht met een fysiologische reactie van het lichaam voortgebracht door de actie van ons autonome zenuwstelsel. Er is een uitleg om aan te tonen hoe een plotseling mengelmoesje van gedachten de gehele fysiologie van de mens beïnvloedt om antwoord te geven op de volgende overdenking.

 

Wij zijn op de kruising van wetenschap en technologie.

Zo snel als een machine werkt, zo snel wil ook de mens werken; wij willen het werk van een jaar in een maand klaar hebben en het werk van een maand in een paar uur.

Waar zijn we mee bezig?

Dit is niets anders dan mentale stress die zich in lichaam en geest manifesteert om sneller te gaan, sneller te krijgen, sneller te werken, sneller klaar te zijn, sneller te koken, sneller te verwerken, enz.

Wij leven op topsnelheid en de kans dat het misgaat is verontrustend gestegen.

 

Stress

Activering van het stressmechanisme (Alarm reactie)
Hypothalamus
Sympathisch zenuwstelsel
Hypofyse maakt hormoon vrij ACTH Afscheiding door stress Adrenaline en Noradrenaline worden rechtreeks in de bloedbaan vrijgelaten om een extra golf energie in het lichaam te produceren
Adrenalineklier in werking Verhoogde hartslag om bloedcirculatie te verhogen
Produceert cortisol

Bloedvat verwijdt

Bloeddruk gaat omhoog

Werkt op de lever en cortisol zet in de lever opgeslagen glycogeen om in bloedsuiker om onmiddellijk energie te leveren

Het zweten neemt toe, de huidweerstand vermindert

 

Als gevolg van dit fysiologische verschijnsel moeten de volgende veranderingen in andere lichaamssystemen tegemoet worden gezien:
* De spanning van de spieren verhoogt om ze in staat te stellen paraat te zijn
* Het spijsverteringsproces wordt langzamer omdat het bloed van de maag wordt weggetrokken naar de spieren van het skelet.
* De pupillen worden wijder zodat er meer licht in de ogen komt
* Droge mond omdat de speekselklieren droog worden
* De spieren van rectum en blaas worden slapper
* Bevende ledematen, snel praten
* Het bloed trekt weg uit de huid en perifere bloedvaten trekken samen waardoor de handen koud aanvoelen.


Immuunsysteem wordt zwak (Ojas vermindert)

 

Hoe een ziekte door stress ontstaat

Sympatische prikkeling die zich onder stress voordoet, haalt uit het lichaam de beschikbare hulpbronnen om te zorgen voor de extra energie om aan de vraag te voldoen. Als het sympatisch zenuwstelsel constant wordt geactiveerd ten gevolge van voortdurende stress (zorgen, angsten, enz) verminderen de hulpbronnen. Het resultaat is een ziekte door uitputting, zenuwinzinking en zelfs de dood van het organisme.

Deze vermindering van energie leidt tot aantasting van de mentale digestie. Het resultaat is dat het opnemen van gedachten suboptimaal wordt. Dit leidt tot opeenhoping van gedachten. Opeenhoping van gedachten vernietigt de scherpzinnigheid en het begrijpen van gedachten, want het gedachtepatroon wordt negatief. Het negatief denken vermenigvuldigt zich van dag tot dag;  er ontstaat een slecht begin van zelfbedrog, verdriet, begeerte, boosheid, haat en afgunst.

Verder veroorzaakt de invloed van negatieve voeding van de geest verschillende stelselmatige storingen in het lichaam. Obstructie op zowel lichamelijk als geestelijk niveau veroorzaakt verschillende psychosomatische- en autoimmuun storingen zoals: bronchiale astma, reumatoïde artritis, Systemic Lupus Erythematosus, depressie, Multiple Sclerose, afhankelijk van de constitutie en het weerstandsvermogen van het betreffende systeem.

 

Oorzaken van stress

1. Psychologische spanningen
boosheid,  angst,  haat, jaloezie,  wraakzucht,  zorgen,  irritatie,  frustratie

2. Spanningen ten gevolge van het milieu
excessieve kou, excessieve hitte, excessief geluid,  excessieve vochtigheid, water- en luchtvervuiling,  onjuiste verlichting, een grote menigte mensen.

3. Lichamelijke spanningen
a. Onjuist dieet
Excessief gebruik van witte suiker, zout, koffie, thee,alcohol, medicijnen, koude dranken, zoetigheid, pepers, kruiden en ingemaakt zuur, vlees, sigaretten en tabak. Dit alles activeert het stress mechanisme.
b. Verkeerd adem halen
Oppervlakkig, snel, hortend, en zowel te langzaam ademhalen activeert onbewust onze stress reactie.
c. Verkeerde houding
De manier van staan, zitten en lopen heeft grote invloed op de hoeveelheid stress.  Als we met een rechte rug zitten, voelen we zelfvertrouwen en energie, maar als we met een kromme rug en afgezakte schouders zitten voelen we ons lui, slaperig en verveeld.
d. Ziekten
Chronische gezondheids-problemen veroorzaken ook stress.
e. Te veel spreken/praten
f. Te veel krachtsinspanning

 

Storingen veroorzaakt door stress

Hoe stress onze prestatie aantast?
Het gevolg van over activering van sympathische prikkeling voor ons algemene gedrag is dat:
- we snel overstuur, geïrriteerd en ongeduldig zijn
- we verward raken en wispelturig bij  het nemen van beslissingen
- de concentratie en het geheugen zwakker worden
- de bezorgdheid toeneemt
- twee of meer dingen tegelijk proberen te doen en altijd onder tijddruk staan
- werken en lezen onder het eten
- te snel, te luid en te agressief spreken
- niet in staat zijn om langere tijd rustig op één plaats te zitten
- van hot naar her gaan op een nerveuze krampachtige manier
- het gevoel voor humor verliezen
- nerveus en geïrriteerd reageren
- onvoorzichtig auto rijden
- onrustig slapen en slapeloosheid

 

Beginselen van stressbehandeling.

Volgens de Ayurveda wordt stress met drie verschillende therapieën behandeld:
1. De goddelijke therapie
2. De biologische therapie
3. De psychotherapie

In de goddelijke therapie wordt gebruik gemaakt van meditatie en andere religieuze activiteiten. Lichaamsstress wordt veroorzaakt door de geest. Bij contemplatie en meditatie verminderen de stofwisselingssnelheid en het gebruik van zuurstof. De bloeddruk gaat ook omlaag. Opgemerkt is dat diegenen die regelmatig mediteren niet angstig zijn. Sluit je ogen en adem diep. Denk je tegelijkertijd in dat je geest rustig is, je hart regelmatig klopt, de ademhaling ritmisch en het voorhoofd koel is. Weet dat tekenen van stress het eerst op het voorhoofd beginnen. Probeer je ook zo te voelen door deze autosuggestie. Je zult het verschil binnen een paar minuten merken. Trek de spieren van de aangetaste delen van het lichaam samen en ontspan ze daarna. Herhaal dat een paar maal. Tegelijkertijd adem je langzaam en diep. Let wel: voor een juiste inwijding is er in het begin een goede begeleiding noodzakelijk, zodat men een kalm en rustig stadium kan leren bereiken volgens de mentale constitutie. Klassieke gezangen zingen, godsdienstige liederen zingen en zelfs met tijd door brengen met kinderen verlaagt de spanning zeer. Gebed en een poosje stilte vermindert stress ook. Bij de biologische therapie geven we de patiënt gezondheids- supplementen van kruiden en  goede raad voor dieet en levenswijze. De Ayurvedische psychotherapie houdt de principes van zelfvertrouwen in, vervanging van emoties en psycho-shocktherapie. Dus stress  is het gevolg van onze actieve en turbulente cultuur, die de organische wortels van het leven (goed voedsel, water, lucht en een gezinsleven) verstoren. Om stressvrij te worden, moeten we voor een mentaliteitsverandering kiezen met respect voor eten, inspanning, slapen en waken. Dat is de manier om onze geest licht te houden, kalm, rustig en relaxed, d.w.z. in een goede gezonde toestand, vrij van stress. Dat is de holistisch-ayurvedische behandeling om stress te bestrijden.

Eczeem

  Droge mond
  Excessief zweten  
Kortademigheid

STRESS

Stijve nek
Hoge bloeddruk Colitis, diaree Rugpijn
  Indigestie  
  Maagzweer  

Referenties:
Charaka samhita, Publication chaukhambha orientalia Holistic principles of ayurvedic medicine, singh R.H. publication chaukhambha orientalia.Text book of medical physiology, Guyton A.C., W.B. saunders publication Dravya Guna vigyan. Sharma P.V. publication chkhambha orientalia.

Bron: Surya Products C. van Willigen

Uitgever en auteur(s) verklaren dat de tekst zorgvuldig en naar beste wensen is samengesteld. Zij kunnen echter geenszins instaan voor de volledigheid van de tekst of eventuele fouten; zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van bedoelde tekst.